Năm 2025, xã Chợ Mới tiếp tục được bố trí nguồn lực để triển khai Chương trình xây dựng nông thôn mới. Trong tổng vốn hơn 1,1 tỷ đồng, xã đã giải ngân trên 430 triệu đồng, góp phần bảo đảm tiến độ các hạng mục dân sinh. Nguồn vốn sự nghiệp hơn 1,2 tỷ đồng cũng được triển khai.

Đáng chú ý, nguồn vốn chuyển tiếp từ năm 2024 sang 2025 với tổng số 530 triệu đồng được xã rà soát, sử dụng đúng mục đích; trong đó, 500 triệu đồng được đề nghị hoàn trả ngân sách do nội dung phát triển du lịch nông thôn không còn phù hợp để triển khai, 30 triệu đồng dành cho công tác giám sát, đánh giá, bảo đảm tính minh bạch trong thực hiện chương trình. Đối với nguồn vốn năm 2025 là 694 triệu đồng, sau khi giải ngân gần 10 triệu đồng và đề xuất hoàn trả 80 triệu đồng do không thực hiện nội dung văn hóa cơ sở, xã vẫn còn hơn 600 triệu đồng để tiếp tục đầu tư cho các nhiệm vụ quan trọng như công tác quy hoạch và hệ thống chiếu sáng nông thôn. Hiện địa phương đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ thanh quyết toán, bảo đảm đúng quy định, thể hiện tinh thần trách nhiệm và quyết tâm sử dụng hiệu quả các nguồn lực được giao.

Cùng với công tác giải ngân, xã Chợ Mới cũng tập trung rà soát, đánh giá kết quả thực hiện Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Tính đến thời điểm này, xã đã hoàn thành 10/19 tiêu chí, gồm các tiêu chí về thủy lợi và phòng chống thiên tai, điện, trường học, cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, thông tin và truyền thông, giáo dục và đào tạo, y tế, văn hóa, hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật, quốc phòng và an ninh. Đây là những tiêu chí quan trọng phản ánh sự nỗ lực không ngừng của địa phương trong việc nâng cao chất lượng đời sống cộng đồng.

Tiêu chí giao thông làm thay đổi diện mạo nông thôn trên địa bàn xã

Tuy nhiên, vẫn còn 9 tiêu chí xã chưa đạt, chủ yếu do điều kiện hạ tầng còn hạn chế và đặc thù sau sáp nhập địa giới hành chính. Tiêu chí quy hoạch chưa đạt vì xã đang lập quy hoạch chung mới trên quy mô diện tích và dân số của ba xã cũ: Như Cố, Quảng Chu và thị trấn Đồng Tâm. Tiêu chí giao thông cũng chưa hoàn thành khi nhiều tuyến đường chưa đạt mức cứng hóa theo yêu cầu: đường xã cứng hóa đạt 94,87%; đường trục thôn và liên thôn đạt 36,6%; đường ngõ thôn đạt 36,6%; đường trục chính nội đồng chỉ đạt 20,2%.

Nhờ được đầu tư 100% thôn có nhà văn hoá

Cơ sở vật chất văn hóa cũng là tiêu chí chưa đạt, do xã chưa có nhà văn hóa hoặc hội trường đa năng cấp xã và chưa có điểm vui chơi giải trí cho trẻ em, người cao tuổi. Về nhà ở dân cư, dù đã xóa được 90 trên tổng số 106 nhà tạm, dột nát, vẫn còn 16 nhà chưa được thực hiện do người dân không có khả năng đối ứng. Tiêu chí thu nhập chưa có kết quả rà soát mới, trong khi chỉ tiêu yêu cầu thu nhập bình quân phải đạt từ 45 triệu đồng/người/năm. Về giảm nghèo đa chiều, tỷ lệ nghèo của xã hiện ở mức 14,82%, cao hơn ngưỡng yêu cầu là dưới 13%.

Lĩnh vực lao động cũng còn nhiều hạn chế khi tỷ lệ lao động qua đào tạo mới đạt 55%, chưa đạt yêu cầu 70%, dù tỷ lệ có bằng cấp và chứng chỉ đạt 25,30%, vượt mức quy định. Đối với tiêu chí tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn, xã vẫn chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về hoạt động của hợp tác xã, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, truy xuất nguồn gốc sản phẩm và bảo tồn làng nghề; đồng thời chưa thành lập Tổ khuyến nông cộng đồng theo quy định. Dù vậy, xã vẫn có điểm sáng với 05 sản phẩm OCOP 3 sao của tỉnh, gồm các sản phẩm đặc trưng như Trà Như Cố, Trà Mướp đắng rừng, Trà cà gai leo – xạ đen, bánh gio và dưa hấu.

Tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm cũng còn nhiều chỉ tiêu chưa đạt, đặc biệt là các vấn đề về cảnh quan, đất cây xanh công cộng, tỷ lệ thu gom chất thải rắn, rác thải nhựa và tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm tại cơ sở sản xuất, kinh doanh. Dù vậy, một số nội dung như sử dụng nước sạch, vệ sinh môi trường trong chăn nuôi và phân loại rác tại nguồn đã đạt theo yêu cầu.

Đối với Bộ tiêu chí Quốc gia về xã nông thôn mới nâng cao, xã Chợ Mới mới hoàn thành 4/19 tiêu chí, gồm tiêu chí về điện, nhà ở dân cư, hành chính công và tiếp cận pháp luật. Các tiêu chí còn lại liên quan đến giao thông, thủy lợi, thu nhập, nghèo đa chiều, lao động, môi trường, chất lượng cuộc sống và quốc phòng – an ninh vẫn chưa đạt, phản ánh thực tế rằng địa phương cần thêm thời gian, nguồn lực và sự vào cuộc đồng bộ để hoàn thiện.

Diện mạo nông thôn ngày một thay đổi

Nhìn tổng thể, chương trình xây dựng nông thôn mới tại xã Chợ Mới đã và đang tạo ra nhiều chuyển biến tích cực, từ kết cấu hạ tầng, đời sống văn hóa – xã hội đến an ninh trật tự. Tuy phía trước còn nhiều khó khăn, nhưng với tinh thần đoàn kết của nhân dân và sự quyết tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương, xã Chợ Mới tiếp tục đặt mục tiêu hoàn thiện các tiêu chí còn lại, phấn đấu xây dựng nông thôn mới phát triển toàn diện, bền vững trong thời gian tới./.